Các vụ nổ tia gamma (GRB) là những vụ nổ dữ dội nhất trong vũ trụ. Chỉ trong một phần nhỏ của giây, chúng có thể giải phóng nhiều năng lượng hơn toàn bộ lượng năng lượng mà Mặt Trời sẽ phát ra trong suốt vòng đời 10 tỷ năm của nó. Phần lớn các vụ nổ này kết thúc trước cả khi chúng ta kịp nhận ra, thường chỉ kéo dài vài giây, nhiều nhất là vài phút. Vì vậy, khi một sự kiện xuất hiện vào ngày 02/07/2025 và kéo dài suốt 7 giờ, phát ra 3 đợt bùng nổ riêng biệt rải trong cả một ngày, rồi để lại dư âm kéo dài nhiều tháng, các nhà thiên văn lập tức biết rằng họ đang đối mặt với một hiện tượng hoàn toàn mới.
Một nhóm nghiên cứu quốc tế từ Trung Quốc và Ý đã báo cáo về một phát hiện liên quan tới một sự kiện "đa nguồn tin" (multi-messenger) mang tính bước ngoặt năm 2017. Vào tháng 11 năm 2024, bộ ba đài quan sát LIGO-Virgo-KAGRA đã phát hiện sóng hấp dẫn từ một vụ hợp nhất của hai lỗ đen, được đặt tên là S241125n. Đáng chú ý, chỉ vài giây sau đó, các vệ tinh đã ghi nhận một vụ nổ tia gamma (GRB) ngắn từ cùng một vùng trên bầu trời.
Trong những khoảnh khắc đầu tiên, vũ trụ vừa nóng vừa đậm đặc. Đó là một biển plasma gồm các hạt quark và gluon, từ đó hydro, heli. Trạng thái vũ trụ sơ khai này đôi khi được gọi là "súp nguyên thủy", và nhờ nghiên cứu mới, giờ đây chúng ta biết cách gọi đó phù hợp đến mức nào.
Các nhà khoa học đã phát hiện bằng chứng thuyết phục đầu tiên cho thấy một lỗ đen và một sao neutron va chạm với nhau nhưng quay quanh nhau theo một quỹ đạo hình bầu dục thay vì một quỹ đạo tròn hoàn hảo ngay trước khi hợp nhất. Khám phá này thách thức những giả định lâu nay về cách mà các cặp thiên thể như vậy hình thành và tiến hóa.
Nước lỏng được xem là điều kiện thiết yếu cho sự sống. Tuy nhiên, thật đáng ngạc nhiên là các điều kiện ổn định thuận lợi cho sự sống có thể tồn tại ở rất xa bất kỳ ngôi sao nào. Một nhóm nghiên cứu từ Excellence Cluster ORIGINS tại LMU và Viện Vật lý Ngoài Trái Đất Max Planck (MPE) đã chỉ ra rằng các vệ tinh quay quanh các hành tinh trôi nổi tự do có thể giữ cho các đại dương nước của chúng ở trạng thái lỏng trong thời gian lên tới 4,3 tỷ năm nhờ bầu khí quyển hydro dày đặc và sự nung nóng thủy triều - tức là gần như lâu bằng thời gian Trái Đất đã tồn tại và đủ lâu để sự sống phức tạp phát triển.
Đây là điều để bạn bớt phải lo hoặc bớt để chờ đợi: NASA đã loại trừ hoàn toàn khả năng một tiểu hành tinh mang tên 2024 YR4 sẽ đâm vào Mặt Trăng vào năm 2032. Năm ngoái, sự không chắc chắn trong quỹ đạo của tảng đá vũ trụ này từng cho thấy vẫn còn một khả năng va chạm nhỏ, nhưng các quan sát mới từ Kính thiên văn Không gian James Webb (JWST) của NASA xác nhận rằng nó sẽ không va chạm.
Giống như vật lý, toán học cũng có bộ “hạt cơ bản” riêng của nó, đó là các số nguyên tố - những số không thể phân tách thành các số tự nhiên nhỏ hơn. Chúng chỉ có thể chia hết cho chính chúng và cho 1.
- 3I/ATLAS: Vị khách liên sao chứa đầy ... rượu
- Một con diều hâu giang rộng đôi cánh trong hình ảnh mới của VLT
- Ngôi sao sụp đổ trực tiếp thành lỗ đen mà không cần trải qua supernova
- "Hộp sọ bị phơi bày" trong hình ảnh hồng ngoại của James Webb
- Một lỗ đen siêu nặng đang phá vỡ giới hạn thông thường và thách thức các lý thuyết
Nếu nội dung của bài trên hữu ích đối với bạn, bạn có thể ủng hộ các tác giả Ở ĐÂY để chúng tôi làm ngày càng tốt hơn và mang lại kiến thức phong phú, đa dạng và - như bao lâu nay - cực kỳ chính xác tới cộng đồng.
Trân trọng cám ơn!


