Tối 19/01/2026, từ trường Trái Đất hứng một cơn bão địa từ mức “nghiêm trọng” (G4), xảy ra không lâu sau khi Mặt Trời phát ra một quầng lửa cấp X rất mạnh. Dòng hạt mang điện và plasma lao tới đã khiến cực quang xuất hiện trên diện rộng ở các vĩ độ thấp bất thường tại Bắc bán cầu, đặc biệt là nhiều khu vực châu Âu.
Kính thiên văn không gian James Webb đã phóng tầm nhìn vào tinh vân Helix để cung cấp một góc nhìn cận cảnh về viễn cảnh có thể xảy ra đối với chính Mặt Trời và hệ hành tinh của chúng ta trong tương lai. Trong hình ảnh có độ phân giải cao của Webb, cấu trúc của lớp khí bị đẩy ra từ một ngôi sao đang chết dần hiện lên rõ nét. Hình ảnh cho thấy cách mà các ngôi sao tái chế vật chất của chúng trở lại vũ trụ, gieo mầm cho các thế hệ sao và hành tinh tiếp theo, khi NASA tiếp tục khám phá những bí ẩn của vũ trụ và vị trí của chúng ta trong đó.
Vào thời kỳ đầu của kỷ nguyên ngoại hành tinh, các mục tiêu đặt ra khá đơn giản. Mục tiêu đầu tiên là tìm càng nhiều ngoại hành tinh càng tốt nhằm xây dựng hiểu biết về quần thể ngoại hành tinh. Mục tiêu thứ hai là xác định xem có hành tinh nào nằm trong "vùng sống được" quanh các ngôi sao của chúng hay không. Khái niệm vùng sống được ban đầu được định nghĩa một cách đơn giản: bất kỳ hành tinh nào nằm ở khoảng cách phù hợp để nước tồn tại ở dạng lỏng trên bề mặt đều được xem là nằm trong vùng sống được.
Thiên hà Circinus, một thiên hà cách Trái Đất khoảng 13 triệu năm ánh sáng, chứa một lỗ đen siêu nặng đang hoạt động và tiếp tục ảnh hưởng đến quá trình tiến hóa của nó. Trước đây, nguồn phát ra lượng ánh sáng hồng ngoại lớn nhất từ khu vực gần lỗ đen nhất được cho là các luồng vật chất cực nóng được phun từ phía trong ra bên ngoài.
Điều gì tồn tại bên dưới bề mặt của Callisto, vệ tinh băng giá của Sao Mộc? Đây chính là câu hỏi mà một nghiên cứu gần đây, được chấp nhận đăng trên The Planetary Science Journal, hy vọng sẽ giải đáp. Nhóm các nhà nghiên cứu đã tiến hành khảo sát thành phần bên dưới bề mặt của Callisto – vệ tinh ngoài cùng trong bốn vệ tinh Galileo của Sao Mộc. Nghiên cứu này có tiềm năng giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về thành phần bên trong của Callisto, nơi được giả thuyết là có một đại dương nước lỏng bên dưới lớp băng, đồng thời phát triển các kỹ thuật mới để thăm dò môi trường dưới bề mặt các thiên thể.
Nhờ các thiết bị thế hệ mới có thể quan sát xa và rõ hơn bao giờ hết, các nhà khoa học đang liên tục mở rộng giới hạn của thiên văn học và vũ trụ học. Từ những quan sát này, các nhà thiên văn đã nhận diện được một số thiên hà sớm nhất trong vũ trụ, qua đó tinh chỉnh các lý thuyết và mốc thời gian về sự hình thành và tiến hóa của thiên hà. Trong một nghiên cứu gần đây, một nhóm do Đại học Pittsburgh đứng đầu, đã phát hiện thứ có thể là thiên hà xoắn dạng thanh cổ xưa nhất từng được quan sát. Phát hiện này giúp giới hạn mốc thời gian khi các cấu trúc thanh lần đầu xuất hiện trong vũ trụ.
Một nghiên cứu gần đây đưa ra lời giải cho ba câu đố tưởng như không liên quan, nhưng đều là những vấn đề nổi bật của thời kỳ “bình minh vũ trụ” (cosmic dawn). Cụ thể, nhóm tác giả cho thấy sao tối có thể giúp giải thích phát hiện bất ngờ về các thiên hà "quái vật xanh", số lượng lớn các thiên hà chứa lỗ đen siêu nặng ở giai đoạn rất sớm, và các “chấm đỏ nhỏ" (LRD) trong ảnh từ Kính thiên văn Không gian James Webb (JWST).
- Cáo và cực quang: cuộc gặp gỡ của một truyền thuyết xa xưa giữa Bắc Cực
- Lỗ đen siêu siêu nặng và giới hạn của quan hệ M-sigma
- Hubble khám phá một "thiên hà thất bại" chưa từng thấy trước đây
- Bầu trời đầu năm 2026: mưa sao băng, siêu Trăng, Trái Đất tới cận nhật
- Mừng năm mới với hình ảnh từ Đài quan sát Chandra: Cụm thiên hà Champagne
Nếu nội dung của bài trên hữu ích đối với bạn, bạn có thể ủng hộ các tác giả Ở ĐÂY để chúng tôi làm ngày càng tốt hơn và mang lại kiến thức phong phú, đa dạng và - như bao lâu nay - cực kỳ chính xác tới cộng đồng.
Trân trọng cám ơn!



