Tàu không gian New Horizons của NASA đã thức dậy trong tình trạng hoạt động tốt ở khoảng cách hơn 9 tỷ kilomet bên ngoài quỹ đạo của Pluto, sau gần một năm ở chế độ ngủ đông.
Việc di chuyển qua những khoảng cách khổng lồ giữa các thiên thể xa xôi nhất trong Hệ Mặt Trời đồng nghĩa với việc New Horizons thường phải bay hành trình trong nhiều tháng liên tiếp mà hầu như không có nhiệm vụ nào khác ngoài việc thụ động thu thập dữ liệu. Trong những giai đoạn này, tàu không gian sẽ chuyển sang chế độ ngủ đông, trong đó các thiết bị khoa học vẫn tiếp tục thu thập dữ liệu, nhưng phần lớn các hệ thống khác sẽ được tắt để tiết kiệm năng lượng.
New Horizons bắt đầu giai đoạn ngủ đông như vậy vào tháng 8 năm ngoái và hiện đã thức dậy trong "tình trạng hoạt động tốt", theo một thông báo của NASA. Con tàu hiện cách Trái Đất 5,9 tỷ dặm (9,5 tỷ kilomet), xa đến mức các tín hiệu vô tuyến của nó phải mất khoảng 9 giờ mới truyền tới chúng ta. Sau khi thức dậy, New Horizons sẽ bắt đầu truyền về dữ liệu đã thu thập trong suốt 321 ngày qua, đồng thời gửi thông tin để nhóm điều khiển trên Trái Đất đánh giá tình trạng hoạt động của các hệ thống trong môi trường lạnh giá và tăm tối của không gian sâu.
Cho đến nay, con tàu không gian này dường như vẫn ở trong tình trạng hoàn hảo. "Mọi báo cáo trạng thái trong suốt giai đoạn ngủ đông đều ở mức 'xanh', nghĩa là mọi thứ trên New Horizons đều hoạt động bình thường trong từng tuần," Alice Bowman - quản lý vận hành sứ mệnh New Horizons tại Phòng thí nghiệm Vật lý Ứng dụng Johns Hopkins (APL) - cho biết trong thông báo của NASA.
New Horizons là tàu không gian đầu tiên và cũng là duy nhất từng thực hiện chuyến bay ngang qua hệ Pluto, điều mà nó đã hoàn thành vào năm 2015. Bốn năm sau, tàu không gian này tiếp tục nghiên cứu Arrokoth - một vi thể hành tinh có hình dạng giống một người tuyết và là thiên thể xa nhất từng được khám phá trong Hệ Mặt Trời - khi nó đang ở cách Pluto thêm 1 tỷ dặm (1,6 tỷ kilomet).
Kể từ đó, nhà thám hiểm đường dài này đã nghiên cứu ranh giới phạm vi ảnh hưởng của Mặt Trời và khảo sát các thiên thể trong Vành đai Kuiper - vành đai các thiên thể băng giá có hình dạng giống một chiếc bánh vòng bao quanh vùng ngoài của Hệ Mặt Trời, nằm bên ngoài quỹ đạo của Sao Hải Vương.
Ảnh đã được xử lý từ dữ liệu do tàu không gian New Horizons của NASA thu thập trong chuyến bay ngang qua thiên thể Vành đai Kuiper 2014 MU69, được gọi là Arrokoth, vào ngày 1/1/2019. (Nguồn ảnh: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute)
Theo NASA, New Horizons hiện đang rời xa Trái Đất với tốc độ khoảng 300 triệu dặm (483 triệu kilomet) mỗi năm.
Ba tuần nữa, New Horizons sẽ bắt đầu nghiên cứu hydro trong vùng nhật quyển ngoài - khu vực không gian chịu ảnh hưởng của dòng các hạt mang điện liên tục thổi ra từ Mặt Trời, được gọi là gió Mặt Trời.
Dữ liệu mà tàu không gian đang thu thập tại những vùng xa nhất của Hệ Mặt Trời là những dữ liệu đầu tiên thuộc loại này. Chúng có thể giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về những gì diễn ra tại ranh giới giữa vùng chịu ảnh hưởng của Mặt Trời và không gian liên sao, được gọi là "điểm chạm cuối" (termination shock).
Cho đến nay, mới chỉ có hai tàu không gian từng vượt qua ranh giới này - hai tàu Voyager của NASA. Tuy nhiên, hai "nhà thám hiểm" cực xa đó không được trang bị các thiết bị khoa học giống như New Horizons, vốn cho phép thực hiện các phép đo nhạy hơn nhiều đối với khu vực xa xôi này của Hệ Mặt Trời.
"Dữ liệu thu được từ quá trình vượt qua điểm chạm cuối sẽ là một kho tàng quý giá đối với các nhà vật lý không gian trên khắp thế giới, những người luôn mong muốn tìm hiểu cách ranh giới rộng lớn này hoạt động," Pontus Brandt - nhà khoa học phụ trách dự án New Horizons tại APL - trước đây đã chia sẻ với Space.com. "Tất cả những khám phá từ các sứ mệnh tiên phong như Voyager và New Horizons đều cho chúng ta thấy rằng chúng ta vẫn còn biết rất ít về những gì nằm ở phía ngoài kia."
Bryan
Theo Space
