Chính phủ Hoa Kỳ đã công bố một loạt tài liệu mới liên quan tới các trường hợp “hiện tượng dị thường chưa xác định” (UAP) - nhiều trường hợp trong số đó trước đây có thể được gọi là vật thể bay không xác định (UFO) - bao gồm hình ảnh, video và các báo cáo về những hiện tượng chưa thể giải thích được quan sát thấy trên bầu trời và trong không gian.
Các tài liệu này mô tả những “trường hợp chưa được giải quyết”, nơi mà “chính phủ không thể đưa ra kết luận xác định về bản chất của hiện tượng được quan sát.”
Là một nhà nghiên cứu về chiến lược quân sự, an ninh quốc gia cùng năng lực vũ khí và công nghệ, tôi nhận thấy một số ví dụ về UAP rất đáng chú ý ở những điều chúng tiết lộ cũng như những câu hỏi mà chúng đặt ra.
Khi xem xét đợt công bố mới này cùng với các báo cáo khác trong vài năm gần đây, một bức tranh về điều có thể đứng sau các UAP, cũng như tình trạng hiểu biết hiện tại của chúng ta, bắt đầu hiện ra.
Những trường hợp dễ giải thích
Không phải mọi thứ trong đợt công bố mới đều có vẻ khó lý giải. Một số hình ảnh, chẳng hạn những hình ảnh dường như cho thấy các ánh sáng chưa xác định được các phi hành gia ghi lại từ bề mặt của Mặt Trăng, nhiều khả năng chỉ là nhiễu thị giác hoặc các lỗi hình ảnh khác.
Các phi hành gia cũng từng báo cáo nhìn thấy những ánh sáng chói bằng mắt thường. Chúng có thể là các tia lóe từ những tia vũ trụ năng lượng cao, vốn phổ biến hơn khi ở bên ngoài từ trường bảo vệ của Trái Đất.
Tương tự, các đoạn video cho thấy những ánh sáng chói lao vụt qua có thể được giải thích bằng việc côn trùng bay sát máy quay khiến chúng bị mất nét và trông như đang di chuyển với vận tốc rất cao.
Hình ảnh một vật thể “hình kim cương” di chuyển với vận tốc ước tính 800 km/h được phát hiện bởi một máy bay quân sự của Hoa Kỳ vào năm 2024. Nguồn: Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ
Có điều gì đó đang xảy ra
Một số trường hợp khác khó có thể lập tức bác bỏ. Một số ví dụ gần đây cho thấy có điều gì đó thực sự đang xảy ra, ngay cả khi chúng ta chưa biết đó là gì.
Vào năm 2020, Hải quân Hoa Kỳ đã giải mật ba đoạn video được ghi lại bởi các tiêm kích F/A-18 Super Hornet, cho thấy những vật thể bí ẩn kiểu “Tic Tac” bay theo những cách thức vượt ngoài hiểu biết công nghệ hiện tại, mà không có bất kỳ hệ thống đẩy rõ ràng nào. Hải quân Hoa Kỳ cho biết họ không biết các vật thể đó là gì.
Các cảm biến tiên tiến trên máy bay chiến đấu đã phát hiện và theo dõi những hiện tượng này, điều cho thấy chúng là các vật thể có thật thay vì những bất thường do lỗi thiết bị hoặc nhiễu tín hiệu.
Một trong những đoạn ghi hình đáng chú ý nhất đã được công bố trong một phiên điều trần của Quốc hội Hoa Kỳ vào năm 2025. Đoạn ghi hình dường như được thực hiện bởi máy bay không người lái MQ-9 Reaper, vốn đang theo dõi một UAP.
Chiếc drone đã phóng một tên lửa Hellfire vào vật thể và dường như đã bắn trúng nó. Vật thể này có vẻ bị lệch khỏi hướng di chuyển trong chốc lát, cho thấy nó là một vật thể vật lý thực sự, nhưng dường như không hề chịu tổn hại và tiếp tục di chuyển theo quỹ đạo của mình.
Những bầy drone và những vật thể bí ẩn
Trong thập kỷ qua, cũng đã có nhiều báo cáo về các nhóm UAP chưa xác định xuất hiện quanh các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ và châu Âu.
Trong một số trường hợp, các tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ dường như đã chạm trán những “bầy drone” bí ẩn. Dù chúng có thể là các drone thông thường, nhưng không có tàu phóng nào xuất hiện gần đó để giải thích cách những drone tương đối nhỏ này (với tầm hoạt động được cho là ngắn) có thể xuất hiện tại vị trí đó.
Chúng ta cũng biết rằng vào năm 2023, Hoa Kỳ đã sử dụng tiêm kích F-22 để bắn hạ một khinh khí cầu do thám tầm cao của Trung Quốc trên lãnh thổ Hoa Kỳ. Một sự cố tương tự khác xảy ra phía trên Hawaii cùng năm đó, mặc dù Hoa Kỳ được cho là không xem vật thể này có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Cũng trong năm 2023, Hoa Kỳ đã can thiệp đối với một số vật thể khác phía trên Bắc Mỹ, nhưng cả chính phủ Hoa Kỳ lẫn Canada đều từ chối cung cấp bất kỳ thông tin nào về chúng.
Vậy chính xác những vật thể này là gì?
Không có lời giải thích dễ dàng cho những sự việc này.
Một số người lập tức nghĩ tới khả năng có sự can thiệp của trí tuệ phi nhân loại. Tuy nhiên, không có bằng chứng nào cho điều đó. Việc nghĩ tới người ngoài hành tinh hoặc các thực thể liên chiều không gian có thể thú vị, nhưng đó không thực sự là một câu trả lời thỏa đáng cho câu hỏi về UAP.
Có lẽ lời giải thích “tốt nhất” hiện nay là drone hoặc các công nghệ đã biết khác. Tuy vậy, điều này vẫn chưa hoàn chỉnh, bởi một số hiện tượng dường như vượt quá năng lực công nghệ hiện tại, đồng thời vẫn để ngỏ câu hỏi ai đứng sau các hiện tượng đó.
Các công nghệ mới có thể là nguyên nhân. Có lẽ chúng được vận hành bởi các lực lượng “thân thiện” - ngay trong quân đội Hoa Kỳ hoặc các nhà sản xuất quốc phòng đồng minh - nhằm thử nghiệm sản phẩm của họ đối với các đơn vị quân sự không hề hay biết để xem phản ứng của họ ra sao. Tương tự, các sự cố này cũng có thể là các cuộc thử nghiệm do các đối thủ như Trung Quốc thực hiện.
Nhưng ngay cả vậy, một số sự cố vẫn khó giải thích dựa trên những gì chúng ta biết về vật lý. Vật thể trong các video “Tic Tac” dường như không hoạt động theo cách mà bất kỳ loại máy bay nào nên có, khi không cho thấy dấu hiệu của hệ thống đẩy.
Ngoài ra, một số UAP có thể đơn giản chỉ là lỗi trong hệ thống cảm biến. Tuy nhiên, điều này cũng chưa đủ thuyết phục. Có nhiều trường hợp mà máy bay chiến đấu và tàu chiến đã phát hiện các vật thể này bằng nhiều loại cảm biến hoạt động ở các tần số khác nhau, cả chủ động lẫn thụ động.
Không phải người ngoài hành tinh, nhưng là gì?
Đợt công bố mới nhất từ Hoa Kỳ hầu như không giúp giải đáp câu hỏi UAP là gì. Chính sự thiếu vắng câu trả lời này có lẽ lại là điều đáng chú ý nhất.
Xét tới phạm vi rộng lớn của các trường hợp, có lẽ không tồn tại một lời giải thích duy nhất cho tất cả chúng. Một số trường hợp nhiều khả năng là drone và những trường hợp khác có thể chỉ là lỗi hình ảnh, nhưng vẫn tồn tại một nhóm hiện tượng thực sự khó xác định.
Trong số các lời giải thích hiện có, trí tuệ phi nhân loại có lẽ là điều hấp dẫn nhất, nhưng cũng là khả năng ít có xác suất nhất. Khả năng cao hơn nhiều là nguyên nhân của những sự cố này cuối cùng sẽ được xác định là đến từ những thứ gần gũi hơn nhiều với chúng ta.
Điều dường như rõ ràng là các chính phủ đang theo dõi rất sát sao, với mức độ quan ngại đáng kể.
Bryan
Dịch từ bài của James Dwyer, The Conversation
