Phi hành đoàn Artemis trực tiếp chứng kiến cảnh thiên thạch bắn phá Mặt Trăng

Trong chuyến bay lịch sử lướt qua Mặt Trăng, các phi hành gia trong sứ mệnh Artemis II của NASA đã chứng kiến các thiên thạch va chạm vào bề mặt gồ ghề của Mặt Trăng, một cảnh tượng đã khơi dậy sự tò mò của các nhà khoa học.

“Đó chắc chắn là các tia lóe do va chạm trên Mặt Trăng. Và Jeremy (Hansen) vừa nhìn thấy thêm một cái nữa,” chỉ huy sứ mệnh Reid Wiseman báo cáo vào thứ Hai khi đang bay quanh Mặt Trăng trong chuyến hành trình đầu tiên của con người  tới thiên thể này kể từ hơn nửa thế kỷ qua.

“Thật kinh ngạc,” Kelsey Young, trưởng nhóm khoa học Mặt Trăng của sứ mệnh, trả lời khi theo dõi tàu không gian từ khoảng cách hơn 250.000 dặm (400.000 km) trên Trái Đất.

“Tôi không nghĩ rằng phi hành đoàn sẽ quan sát thấy hiện tượng này trong sứ mệnh này, vì vậy bạn có thể thấy sự ngạc nhiên và bất ngờ trên khuôn mặt tôi,” cô nói khi thuật lại các vụ va chạm trong một cuộc họp báo vào ngày hôm sau.

Trong nhóm của NASA tại Houston, đã có “những tiếng reo vui có thể nghe thấy” từ các nhà khoa học khi phi hành đoàn mô tả các tia sáng do thiên thạch va chạm gây ra, Young cho biết.

Hiện tượng này là “điều mà chúng tôi không thường xuyên chứng kiến,” phi hành gia dự bị của sứ mệnh, Jenni Gibbons, nói với AFP.

“Đây thực sự là ưu tiên khoa học rất cao đối với chúng tôi, vì vậy việc họ quan sát thấy bốn hoặc năm vụ như vậy là vô cùng ấn tượng.”

“Không nghi ngờ gì”

Khi các phi hành gia bay nhanh về Trái Đất, NASA đã hỏi họ vào thứ Ba về các vụ va chạm thiên thạch mà họ quan sát được trong khoảng thời gian quan sát gần bảy giờ.

“Chúng có kéo dài không? Và các bạn có nhận thấy màu sắc nào không?” Young hỏi.

“Đó là một chấm sáng rất nhỏ,” Hansen trả lời. “Tôi cho rằng còn có nhiều hơn thế.”

“Tôi nghĩ chúng chỉ kéo dài khoảng một phần nghìn giây, giống như tốc độ nhanh nhất mà màn trập máy ảnh có thể mở và đóng,” Wiseman nói thêm, đồng thời cho biết các tia sáng có màu “trắng đến trắng hơi xanh.”

“Đối với tôi, không có nghi ngờ gì rằng chúng tôi đã nhìn thấy chúng, và tất cả chúng tôi đều nhìn thấy,” ông nói thêm.

Theo thống kê của NASA, phi hành đoàn đã báo cáo tổng cộng sáu vụ va chạm thiên thạch trên bề mặt Mặt Trăng.

Các nhóm mặt đất hiện đang làm việc để đối chiếu những quan sát này với dữ liệu từ một vệ tinh có quỹ đạo quanh Mặt Trăng, Young cho biết, đồng thời nói thêm rằng phần lớn các quan sát diễn ra trong thời gian xảy ra nhật thực, khi Mặt Trăng đi qua phía trước Mặt Trời.

“Thách thức”

“Cá nhân tôi khá bất ngờ khi họ có thể quan sát được nhiều như vậy, mặc dù họ đã được huấn luyện để tìm kiếm chúng,” Bruce Betts, nhà khoa học trưởng tại Planetary Society, cho biết.

Theo Betts, các mô tả này sẽ giúp các nhà khoa học “có được ý tưởng về tần suất va chạm” cũng như kích thước của các vật thể.

Một câu hỏi được đặt ra là kích thước của một vật thể cần lớn đến mức nào để tạo ra một tia lóe có thể nhìn thấy bởi các phi hành gia, Betts nói.

“Nó không phải là một hạt bụi, nhưng cũng không phải là một tảng đá lớn cỡ một mét.”

Những quan sát này đặt ra nhiều câu hỏi và cho thấy “dòng thiên thạch hằng ngày cần được theo dõi chặt chẽ hơn trong tương lai trước khi một căn cứ trên Mặt Trăng được thiết lập,” Peter Schultz, Giáo sư danh dự ngành Khoa học Địa chất tại Đại học Brown, cho biết.

Trên Trái Đất, các vật thể nhỏ hơn “bị đốt cháy ở tầng cao của khí quyển do ma sát” trước khi chạm tới mặt đất, Betts lưu ý, điều này không xảy ra trên vệ tinh tự nhiên của Trái Đất.

“Trên Mặt Trăng có nhiều thách thức hơn,” ông nói.

R.T
Theo Phys.org