Đài quan sát Nam bán cầu của châu Âu (ESO) vừa công bố bức “ảnh của tuần”. Hình ảnh này, được thu nhận bởi Đài quan sát VLT (Very Large Telescope) tại Chile, cho thấy tinh vân RCW 36, nằm cách chúng ta khoảng 2.300 năm ánh sáng trong chòm sao Vela. Nhưng đối với người quan sát, nó trông giống như một con diều hâu vũ trụ đang dang rộng đôi cánh: các đám mây tối ở trung tâm giống như đầu và thân của con diều hâu, còn các sợi vật chất kéo dài sang bên phải và bên trái đóng vai trò như đôi cánh. Và một sự trùng hợp thú vị là hình ảnh này được chụp bởi thiết bị có tên là HAWK-1 trên VLT (High Acuity Wide-field K-band Imager-1, "Hawk" có nghĩa là con diều hâu).
Máy ảnh hiệu suất cao này hoạt động ở dải cận hồng ngoại và được thiết kế để chụp các hình ảnh sâu, có độ phân giải cao, cho phép nó xuyên qua các đám mây bụi và khí che khuất những thiên thể mờ hơn, chẳng hạn như các ngôi sao mới hình thành. Một số sao mới có thể nhìn thấy bên dưới “con diều hâu” trong ảnh, nằm giữa các đám mây khí và bụi của tinh vân. Bức xạ mạnh từ các sao trẻ khối lượng lớn này chiếu sáng tinh vân, khiến nó phát sáng với các màu xanh, đỏ và trắng. Tuy nhiên, điều khiến các nhà thiên văn học quan tâm khi chụp hình ảnh này lại là quần thể các sao lùn nâu mờ nhạt.
Các sao lùn nâu về bản chất là những thiên thể dưới mức sao, những “hành tinh khí khổng lồ” rất lớn nhưng không đủ khối lượng để trải qua sự sụp đổ hấp dẫn và thực hiện phản ứng nhiệt hạch hydro. HAWK-1 đặc biệt phù hợp cho nhiệm vụ này, khi kết hợp độ nhạy cao với hệ thống quang học thích nghi giúp hiệu chỉnh các nhiễu loạn do khí quyển. Điều này cho phép nhóm nghiên cứu quốc tế, do các nhà thiên văn học từ Viện Vật lý thiên văn và Khoa học vũ trụ (IA) ở Lisbon dẫn đầu, xác định được nhiều thiên thể mờ hơn trong bức ảnh. Họ đã mô tả nghiên cứu này trong bài báo đăng trên Astronomy & Astrophysics.
Ngoài việc cung cấp các dữ liệu quan trọng giúp cải thiện hiểu biết của chúng ta về cách mà các sao lùn nâu hình thành, nghiên cứu này còn tạo ra một hình ảnh rất ấn tượng. Afonso do Brito do Vale, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại IA và là tác giả chính của bài báo, mô tả cảnh tượng này như “những ngôi sao khối lượng lớn ‘đẩy’ các đám mây khí và bụi xung quanh chúng ra xa, gần giống như một con vật lần đầu tiên phá vỡ lớp vỏ trứng của mình”. Điều này làm hình ảnh thêm hoàn chỉnh hơn, tạo cảm giác rằng con diều hâu đang bảo vệ những ngôi sao sơ sinh và các sao lùn nâu như thể chúng là những quả trứng của nó. Theo thời gian, các ngôi sao mới sẽ “nở ra” và gia nhập tổ diều hâu này!
R.T
Theo Universetoday
