Một tia phun từ một lỗ đen siêu nặng đang trở nên ngày càng giàu năng lượng theo thời gian, và hiện được cho là một trong những đối tượng giàu năng lượng nhất trong vũ trụ.
Tia phun này - được đặt biệt danh là “Jetty McJetface” - phát ra từ một lỗ đen từng được nghiên cứu vào năm 2022, sau khi nó bắt giữ một ngôi sao và bắt đầu xé nát ngôi sao đó thành từng mảnh, đồng thời giải phóng tia phun trong quá trình này. Giờ đây, khoảng bốn năm sau, cơn “khó tiêu vũ trụ” đó vẫn đang diễn ra mạnh mẽ, các nhà nghiên cứu cho biết.
“Điều này thực sự rất bất thường,” Yvette Cendes, một nhà vật lý thiên văn tại Đại học Oregon, người đứng đầu nghiên cứu được công bố ngày 5 tháng 2 trên Astrophysical Journal, cho biết. “Thật khó để tôi có thể nghĩ ra bất cứ thứ gì lại gia tăng như thế này trong một khoảng thời gian dài đến vậy.”
Nhiều sự kiện xé nát sao như vậy đã từng được quan sát trước đây, khi một ngôi sao tiến quá gần trường hấp dẫn của một lỗ đen và bị xé toạc dữ dội trong một quá trình được gọi là “spaghettification" (hiệu ứng kéo mì). Tuy nhiên, theo Cendes, mức năng lượng như vậy từ spaghettification chưa từng được quan sát thấy trước đây.
Cendes có mối liên hệ lâu dài với lỗ đen này, có tên chính thức là AT2018hyz. (Biệt danh mà bà đặt cho nó, Jetty McJetface, là một cách chơi chữ dựa trên tàu nghiên cứu của Anh Boaty McBoatface, cái tên được lựa chọn thông qua một cuộc thăm dò trực tuyến lan truyền khoảng 10 năm trước. - "Jet" là dòng phản lực, còn "boat" nghĩa là con tàu.)
Cendes và các đồng nghiệp đã phát hiện lỗ đen này vào năm 2018, trước khi công bố một bài báo vào năm 2022 về hành vi xé nát sao của nó. Phân tích các sóng vô tuyến phát ra từ Jetty cho thấy lỗ đen này sáng hơn khoảng 50 lần so với năm 2019, và theo các nhà nghiên cứu, nó phát ra ít nhất gấp một nghìn tỷ lần mức năng lượng tương đương của con tàu Death Star trong “Star Wars”.
Các dự đoán mới cho thấy các sóng vô tuyến phát ra từ lỗ đen này sẽ tiếp tục tăng theo hàm mũ trước khi đạt đỉnh vào khoảng năm 2027.
Tuấn Phong
Theo Livescience
