Hãy chào đón năm mới với "Champagne", một cụm thiên hà được quan sát trong hình ảnh mới này từ Đài quan sát tia X Chandra của NASA và các kính thiên văn quang học.
Các nhà thiên văn học đã phát hiện cụm thiên hà này vào ngày 31 tháng 12 năm 2020. Ngày phát hiện, kết hợp với hình dạng giống như bong bóng của các thiên hà và khí siêu nóng được quan sát bằng Chandra (thể hiện bằng màu tím), đã truyền cảm hứng để các nhà khoa học đặt cho cụm thiên hà này biệt danh là "cụm Champagne" (Champagne Cluster) - một cái tên dễ nhớ hơn nhiều so với ký hiệu chính thức RM J130558.9+263048.4.
Hình ảnh tổng hợp mới cho thấy cụm Champagne thực chất là hai cụm thiên hà đang trong quá trình hợp nhất, để tạo thành một cụm còn lớn hơn nữa.
Một bài báo mô tả các kết quả này đã được đăng trên The Astrophysical Journal. Các tác giả của bài báo là Faik Bouhrik, Rodrigo Stancioli và David Wittman, đều thuộc Đại học California, Davis.
Trong các hình ảnh, khí nóng có nhiệt độ hàng triệu độ trong các cụm thiên hà thường có dạng gần tròn hoặc hơi bầu dục. Tuy nhiên, trong cụm Champagne, khí nóng lại trải rộng hơn theo chiều từ trên xuống dưới, cho thấy sự hiện diện của hai cụm đang va chạm. Hai đám thiên hà riêng biệt cấu thành các cụm đang va chạm có thể được nhìn thấy ở phía trên và phía dưới của vùng trung tâm. (Hình ảnh đã được xoay theo chiều kim đồng hồ 90 độ để hướng bắc nằm về phía bên phải.)
Khối lượng của khí nóng vượt xa tổng khối lượng của hơn một trăm thiên hà riêng lẻ trong cụm đang hình thành này. Các cụm này còn chứa một lượng vật chất tối thậm chí còn lớn hơn.
Ngoài dữ liệu từ Chandra, hình ảnh mới này còn bao gồm dữ liệu quang học từ Legacy Surveys (màu đỏ, xanh lục và xanh lam), vốn bao gồm ba khảo sát riêng biệt và bổ sung cho nhau, thu thập từ nhiều kính thiên văn khác nhau ở Arizona và Chile.
Cụm Champagne là thành viên của một lớp hiếm các cụm đang hợp nhất, trong đó có cụm Bullet (viên đạn) nổi tiếng - nơi khí nóng trong mỗi cụm đã va chạm và chậm lại, tạo ra sự tách biệt rõ ràng giữa khí nóng và thiên hà có khối lượng lớn nhất trong mỗi cụm.
Bằng cách so sánh dữ liệu quan sát với các mô phỏng máy tính, các nhà thiên văn đã đưa ra hai khả năng cho lịch sử của cụm Champagne. Một kịch bản cho rằng hai cụm đã va chạm với nhau cách đây hơn hai tỷ năm. Sau vụ va chạm, chúng di chuyển ra xa rồi bị lực hấp dẫn kéo trở lại gần nhau, và hiện đang tiến vào lần va chạm thứ hai.
Kịch bản còn lại cho rằng chỉ có một vụ va chạm duy nhất xảy ra cách đây khoảng 400 triệu năm, và hai cụm hiện đang tách xa nhau sau cú va chạm đó. Các nhà nghiên cứu tin rằng những nghiên cứu tiếp theo về cụm Champagne có thể giúp họ hiểu rõ hơn cách vật chất tối phản ứng trước các vụ va chạm ở vận tốc cao.
R.T
Theo Phys.org
