Có ai đó ngoài kia không? Rất có thể là có. Phần lớn các ngôi sao đều có hành tinh; cho đến nay, chúng ta đã phát hiện hơn 6.000 ngoại hành tinh, và các thống kê cơ bản nhất đều chỉ ra rằng trong Vũ trụ tồn tại vô số thế giới có tiềm năng sống được. Tuy nhiên, khi chúng ta tìm kiếm bất kỳ bằng chứng nào về các nền văn minh ngoài Trái Đất, thì đến nay vẫn chưa phát hiện được gì. Câu hỏi đặt ra là: vì sao?
Có những giả thuyết thường được nhắc đến: sự sống thực chất không dễ xuất hiện; Trái Đất đang bị giữ trong một “sở thú vũ trụ”; các nền văn minh tự hủy diệt ngay khi có đủ khả năng; hoặc có một nền văn minh đầu tiên - và chính là chúng ta. Không giả thuyết nào trong số đó có thể kiểm chứng ở thời điểm hiện tại, và cũng không mang lại câu trả lời thực sự thỏa đáng. Vậy tại sao không bổ sung thêm một ý tưởng mới? Điều gì sẽ xảy ra nếu lý do khiến chúng ta chưa phát hiện được người ngoài hành tinh là do trí tuệ nhân tạo (AI)?
Một biểu đồ cho thấy tốc độ phát triển công nghệ ngày càng nhanh đã rút ngắn đáng kể khoảng thời gian mà chúng ta có thể phát hiện một nền văn minh. Bản quyền: Michael A. Garrett
Ý tưởng này đến từ một nghiên cứu mới, trong đó xem xét lại một số ý tưởng của Carl Sagan. Vào những năm 1970, Sagan đã cân nhắc một số thách thức trong việc tìm kiếm trí tuệ ngoài Trái Đất, trong đó có khái niệm mà ông gọi là “chân trời giao tiếp”. Ý tưởng này cho rằng khi một nền văn minh ngoài hành tinh phát triển, công nghệ của họ trở nên quá tinh vi để chúng ta có thể phát hiện. Chúng ta có thể dò được tín hiệu vô tuyến mạnh từ một nền văn minh cách Trái Đất 100 năm ánh sáng, nhưng nếu họ sử dụng phương thức liên lạc bằng neutrino, thì họ về cơ bản là “vô hình” đối với chúng ta. Và nếu họ sử dụng một hình thức vật lý mới nào đó cho phép giao tiếp nhanh hơn ánh sáng? Cuộc tìm kiếm của chúng ta sẽ không có hy vọng.
Sagan ước tính rằng sẽ mất khoảng một nghìn năm để một nền văn minh vượt khỏi khả năng quan sát của chúng ta, dựa trên tốc độ phát triển của nền văn minh nhân loại thời bấy giờ. Nhưng kể từ thời Sagan, rất nhiều điều đã thay đổi, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ máy tính.
Ngày nay, trí tuệ nhân tạo đang trở thành một xu hướng nổi bật. Dù yêu thích hay không, AI giờ đây đã là một phần của cuộc sống hằng ngày. Có khả năng việc phát triển AI sẽ dừng lại ở một ngưỡng công nghệ nào đó, nhưng cũng có thể chúng ta sẽ đạt đến một loại siêu trí tuệ nhân tạo (ASI). Nếu một ASI xuất hiện trong vòng một thập kỷ tới, nó sẽ trở thành dạng trí tuệ thống trị trên Trái Đất và sẽ tiếp tục phát triển với tốc độ vượt xa khả năng tưởng tượng của con người hữu cơ như chúng ta.
Công trình mới này lập luận rằng, nếu tính đến tốc độ phát triển theo hàm mũ của công nghệ và giả định rằng trí tuệ phi sinh học là điều phổ biến, thì “chân trời quan sát” sẽ thu hẹp đáng kể. Nó có thể chỉ kéo dài trong một hoặc hai thập kỷ. Nếu đúng như vậy, thì cơ hội của chúng ta trong việc phát hiện một loài ngoài hành tinh gần như bằng không. Có lẽ câu trả lời cho nghịch lý Fermi và sự Im Lặng Vĩ Đại là một phiên bản của Giả thuyết Internet Chết - nhưng ở quy mô vũ trụ.
R.T
Theo Universetoday
