Tàn dư của một ngôi sao sau khi phát nổ sẽ trông như thế nào? Người ta thường hình dung đó sẽ là một đám mây khổng lồ gồm mảnh vụn và khí nóng, ban đầu phát sáng rực rỡ rồi dần nguội đi và mờ nhạt theo thời gian trong suốt hàng nghìn năm. Vì vậy, khi các nhà thiên văn sử dụng Đài quan sát tia X Chandra của NASA để quan sát một thiên hà ở tương đối gần trong thang đo thiên văn học, họ đã bất ngờ phát hiện hàng chục tàn dư của những vụ nổ supernova vốn được cho là đang nguội dần lại bắt đầu bừng sáng trở lại.
Liệu một thiên hà có thể để lại "vệt sóng" phía sau khi di chuyển? Trong khoảng không gian hoang vắng giữa các thiên hà, khí loãng đến mức ngay cả môi trường chân không tốt nhất trên Trái Đất cũng trở nên "đông đúc" nếu đem ra so sánh, dường như không có gì để tạo lực cản ở đó.
Điều gì đã khiến vũ trụ trở nên trong suốt để ánh sáng có thể truyền đi? Trong khoảng một tỷ năm đầu tiên sau Big Bang, vũ trụ không hề trong trẻo và rực rỡ như ngày nay. Thay vào đó, nó bị bao phủ bởi một lớp "sương mù" dày đặc gồm khí hydro, dày đến mức bức xạ tử ngoại không thể xuyên qua. Theo thời gian, lớp sương mù ấy dần tan biến. Các nhà thiên văn học gọi giai đoạn này là kỷ nguyên tái ion hóa và suốt nhiều thập kỷ qua, họ vẫn tranh luận về điều gì đã tạo nên sự thay đổi đó. Có lẽ Kính thiên văn Không gian Hubble cuối cùng đã bắt gặp "thủ phạm" ngay khi nó đang hoạt động.
Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy một mảnh ghép mới trong lịch sử địa chất của Sao Hỏa, gợi ý rằng Hành tinh Đỏ có thể từng là nơi tồn tại của sự sống. Dữ liệu mới từ thiết bị tự hành Perseverance của NASA cho thấy các đá bùn trong miệng hố Jezero chứa một dạng carbon phức tạp, nền tảng hóa học của mọi dạng sự sống đã biết. Đây là nồng độ các phân tử hữu cơ cao nhất từng được phát hiện trên Sao Hỏa cho đến nay.
Theo một nghiên cứu mới, sự giãn nở của vũ trụ vẫn đang tăng tốc dưới tác động của năng lượng tối, bất chấp những tuyên bố gần đây cho rằng điều ngược lại đang xảy ra. Điều này có nghĩa là năng lượng tối - loại lực bí ẩn đang chi phối vũ trụ - không hề suy yếu mà vẫn tiếp tục trở nên mạnh hơn, một điều được xem như một "cuộc khủng hoảng vũ trụ học" vì nó trái ngược rất nhiều với những kỳ vọng trước đây.
Khi các thiên hà va chạm với nhau, quá trình đó ít giống một vụ tai nạn tàu hỏa mà giống với một cuộc hôn nhân hơn: hai thực thể riêng biệt hợp nhất thành một cấu trúc khổng lồ duy nhất. Nhưng các mối quan hệ vốn không dễ dàng, dù bạn là con người hay một thiên hà - và quá trình này cũng có thể "giết chết" các thiên hà đang hợp nhất bằng cách giải phóng những luồng gió làm ngừng quá trình tạo sao.
Các nhà nghiên cứu liên tục sàng lọc những dữ liệu quang phổ mới được thu thập bởi các kính thiên văn mạnh mẽ như kính thiên văn không gian James Webb (JWST). Trong phần lớn các trường hợp, khi họ xác định được các đặc trưng phổ - tức những vạch hấp thụ hoặc phát xạ cụ thể của các loại ánh sáng khác nhau thu được từ một hành tinh, vệ tinh hoặc ngôi sao - thì các đặc trưng này được biết là do những nguyên tử hoặc phân tử nhất định tạo ra. Ví dụ, vạch phát xạ ở bước sóng 426,7 nanomet được biết là phát sinh từ carbon bị ion hóa một lần, biểu thị một chuyển mức nguyên tử cụ thể giữa các trạng thái năng lượng của một ion carbon.
- Những vòng như gợn sóng ở thiên hà Bullseye có thể là hệ quả của vật chất tối
- Máy bay của NASA phá vỡ tường âm thanh hai lần liên tiếp và tiến gần tới công nghệ "siêu thanh yên tĩnh"
- Chandra hé lộ những tàn dư supernova trong thiên hà M83
- Hubble quan sát một cụm thiên hà từ giai đoạn sớm của vũ trụ nhờ thấu kính hấp dẫn
- ESA chính thức thông qua sứ mệnh ARRAKIHS
Nếu nội dung của bài trên hữu ích đối với bạn, bạn có thể ủng hộ các tác giả Ở ĐÂY để chúng tôi làm ngày càng tốt hơn và mang lại kiến thức phong phú, đa dạng và - như bao lâu nay - cực kỳ chính xác tới cộng đồng.
Trân trọng cám ơn!


